La pourriture noire chez les raisins : reconnaître, prévenir et traiter

La pourriture noire chez les raisins est une maladie fongique courante qui survient principalement pendant les périodes humides et fraîches et peut affecter à la fois les feuilles et les fruits. Cette condition peut entraîner une perte de qualité et des rendements plus faibles si peu de mesures sont prises. Dans cet article, vous apprendrez à reconnaître la pourriture noire et d’autres maladies du raisin avec le temps, en connaître les causes et quelles stratégies préventives et de traitement appliquer pour un vignoble de vin ou de table plus sain.

Wat is zwartrot bij druiven?

Zwartrot druiven bestrijden vraagt om inzicht in de ziekteverwervers en hoe deze zich verspreidt. De ziekte wordt veroorzaakt door de schimmel Guignardia bidwellii en manifesteert zich vooral tijdens natte periodes in het voorjaar en najaar. Infected bladeren en trossen ontwikkelen donkere vlekken die zich kunnen uitbreiden tot mummievruchten, waardoor spores blijven hangen en in het volgende seizoen weer kunnen infecteren. De diagnose is vooral gebaseerd op karakteristieke plekvorming en het voorkomen van sporen op de aangetaste delen. Zwartrot druiven kan ernstige schade aan de opbrengst veroorzaken als er niets aan wordt gedaan.

Symptomen en herkennen

Op bladeren

Op bladeren verschijnen ronde tot onregelmatige bruinzwartige vlekken met duidelijke rand. In natte omstandigheden kan een schil van zwarte sporenlaag zichtbaar zijn en kan het blad snel verdorren. Langdurige besmettingen verlagen de fotosynthese en zwakken de plant.

Op vruchten en takken

Op trossen en vruchten ontstaan donkerbruine tot zwarte plekken die uitgroeien tot grotere damaged zones. Soms blijven de aangetaste trossen als mummies achter aan de wijnstok; deze kunnen over de winter sporen produceren die het volgende seizoen weer infectoren leveren. Op canes en schors voelen droge of natte littekens vaak als gewrichtsverdikking of cankerachtige plekken.

Oorzaken en levenscyclus

Guignardia bidwellii overleeft in restmateriaal zoals mummievruchten en geïnfecteerd snoeihout. Blootstelling aan herfst- en voorjaarregen, gevolgd door warme temperaturen, bevordert de infectie. Het pathogeen verspreidt zich vooral door water welns splashing en wind; natte bladvlekken fungeren als ingang voor enten. De aanwezigheid van lange perioden met bladvocht en lage tot gematigde temperaturen rond 20-25°C verhoogt het infectierisico. Naast zwartrot druiven bestrijden is de ziekte een van de belangrijkste druiven ziektes waar telers rekening mee houden. Bij het druivenras of variëteit kan de gevoeligheid variëren; sommige cultivars zijn beter bestand tegen de ziekte, maar geen ras is volledig immuniteit.

Preventie en onderhoud

Saneren en rot verwijderen: verzamel en vernietig geïnfecteerd materiaal zoals mummies en aangetaste bladeren direct na de oogst. Dit vermindert het reservoir van inoculum voor het volgende seizoen en maakt zwartrot bestrijden effectiever.
Snoeien en luchtcirculatie: snoei zodat de takstructuur open en luchtig blijft. Een betere blad- en trosafstand vermindert de bladvochtigheid en gangt de kans op infectie.
Verwijderen van besmette stokken: jonge scheuten en gerelateerde takken die geïnfecteerd zijn, kun je het beste verwijderen om back-upsporen te minimaliseren.
Rotatie en variëteitenkeuze: kies voor minder gevoelige cultivars waar mogelijk en pas IPM-principes toe zodat resistentie en minder bestrijdingsmiddelen mogelijk zijn.
Irrigatie en drainage: geef preferentieel water via druppels in de basis en vermijd natte bedekking van bladeren. Een goede drainage voorkomt langdurige bladvochtigheid.
Onderhoud van de bodemlaag en mulch: een gezonde bodem ondersteunt sterke planten. Gebruik mulch om onkruid en natte oppervlakken te reguleren, wat de droogte- en vochtigheidssprongen kan egaliseren.
Gezonde groen- en snoeipraktijken: houd de bladeren droog en vermijd natte canopies. Regelmatige inspectie en vroege detectie van symptomen vergroten de kans op succes.

Behandeling en bestrijding

Behandeling van zwartrot druiven draait om een geïntegreerde aanpak. Start bij detectie vroegtijdige bestrijdingsmaatregelen en pas een rotatieschema toe om resistentie te voorkomen. Gebruik indien mogelijk fungiciden volgens lokale regelgeving en productadviezen en varieer tussen verschillende werkzame stoffen. Stel een inrichtingsplan op met preventieve sprays op moment dat primair risico op infectie aanwezig is, bijvoorbeeld tijdens of net na knopvorming en in vochtige perioden. Volg altijd de aanwijzingen op het productetiket en overleg bij twijfel met een regionale adviesdienst. Naast chemische bestrijding kun je de ziekte ook beperken met culturele maatregelen zoals saneren, snoeien en luchtige plantopstelling. Een zorgvuldige uitvoering van deze combinatie verlaagt de kans op besmetting en houdt de wijnstok gezonder op lange termijn.

Tips voor effectieve bestrijding: houd de bladvochtigheid laag, pas productrotatie toe om resistentie te voorkomen, en monitor regelmatig op vroege tekenen van besmetting. Als je zwartrot druiven bestrijden wilt, begin dan zo vroeg mogelijk in het seizoen en werk systematisch door totdat rijping is bereikt.

Andere druivenziekten die je kent

Powdery mildew (meeldauw) veroorzaakt witte poederachtige korstjes op bladeren, scheuten en rijpe trossen. Behandeling richt zich op fungiciden met systemische werking en fungicides die speciaal tegen meeldauw zijn gericht.
Downy mildew (nederschimmel) veroorzaakt gele tot groene vlekken en een kenmerkende ovale schil op de onderkant van bladeren. Bestreden wordt vaak met koperspreidingen en specifieke fungiciden.
Botrytis cinerea (grijze roest) kan trossen aantasten in natte periodes en vormt grijze schimmelachtige draden op vruchten; toegankelijke bestrijding vereist luchtige canopy en tijdige fungicidebehandeling.
Phomopsis cane and leaf spot veroorzaakt littekens op scheuten en bladeren; vaak bestrijden door saneren van geïnfecteerd hout en passende fungiciden.

Ziekteherkenning en preventie blijven de hoekstenen van een gezonde wijngaard. Door te investeren in monitoring, tijdige sanering en een gebalanceerde bestrijdingsstrategie kun je de impact van ziektes druivelaar en andere druivenziekten aanzienlijk beperken en een betere oogst realiseren.

Naast bovenstaande tips is het goed om te weten dat het voorkomen van schimmelziekten een combinatie vereist van plantmanagement, waterbeheer, en regelmatige inspectie. Door tijdig in te grijpen bij vroege tekenen van besmetting kun jij de gezondheid van jouw wijn- of tafelranken optimaliseren en blijft de druiventeelt levendig ondanks wisselvallig weer. Met de juiste aanpak kun jij zwartrot bij druiven effectief voorkomen en bestrijden, en zo de kwaliteit en opbrengst van jouw gewas verbeteren.