Lichen sur les branches : ce que cela signifie pour les arbres et les arbustes

Les lichens sur branches, également appelés mousse sur branches par les visiteurs, sont une occurrence courante dans les jardins et près des arbres. Dans cet article, nous approfondissons ce qu’est exactement le lichen, ce qui le cause et quelles options naturelles existent pour y faire face. Vous apprendrez à reconnaître quelles caractéristiques appartiennent au lichen, quand il est inoffensif et quand il peut y avoir des problèmes sous-jacents à l’arbre.

Wat is korstmos op takken

Korstmos is een symbiose tussen schimmel en alg of cyanobacterie die zich vasthecht aan de schors en takken. Op takken verschijnen vaak crustose patches of foliose vormen. Ze beschadigen de schors zelden en zijn meestal onschadelijk. De aanwezigheid van korstmos op takken geeft een indicatie van de omgeving: voldoende vocht, schaduw en relatief schone lucht.

Oorzaken en omgevingsfactoren

De belangrijkste oorzaken zijn vocht en schaduw. Korstmos leven van vocht en duiken op in milde temperaturen en weinig direct zonlicht. Oudere of schaduwrijke schors laat lichenen gemakkelijker hechten. Luchtdruk en luchtkwaliteit spelen ook een rol: lichens gedijen beter in een relatief schone omgeving. Een verschil met mos op takken is de groeiwijze: korstmos hecht als een dun korstachtig laagje aan de schors, terwijl mos vaak als groene, zachte laag voorkomt.

Korstmos versus mos op takken

Hoewel beide verschijnselen in de buitenlucht voorkomen, hebben ze verschillende structuren en onderhoudsbehoeften. Korstmosen zijn meestal crustose of foliose en zijn minder veerkrachtig bij direct borstelen; mos is vaak heldergroen en groeit als een vochtige vacht op vochtige plaatsen. Beide vormen zijn doorgaans onschuldige indicatoren van het microklimaat in de tuin.

Invloed op bomen en struiken

In de meeste gevallen hebben korstmos en mos op takken geen directe invloed op de gezondheid van de boom. Ze onttrekken geen voedingsstoffen en veroorzaken geen ziekte in het hout. Ze kunnen wel vocht vasthouden en daardoor lichte schaduw- en microklimaatveranderingen veroorzaken. Een te dikke laag kan esthetisch storend zijn, maar zelden leidt dit tot boomzwakte.

Diagnose en wanneer zorg nodig is

Let op tekenen van echte ziekte zoals verwelkende bladeren, verkleuring van het loof, schorsscheuren of paddenstoelen langs de stam. Als de boom gezond oogt, is de aanwezigheid van korstmos of mos meestal geen reden tot zorg. Controleer de algemene conditie van de stam en wortels en noteer veranderingen in vigor of groei.

Natuurlijke bestrijding en beheer

Aangezien korstmos en mos doorgaans onschadelijk zijn, ligt de nadruk op natuurlijke bestrijding en onderhoud van de boom. Richt je op het verbeteren van gezondheid en leefomstandigheden:

  • Diagnose en monitoring: observeer takken en stam en controleer op tekenen van ziekte;
  • Verbetering van luchtcirculatie: snoei dicht opeengepakte takken weg om schaduw te verminderen;
  • Vochtbeheersing: zorg voor voldoende ventilatie en verminder langdurige nattigheid aan de stam;
  • Zachte verwijdering: borstel losse korstmos met een zachte borstel; voorkom schorsbeschadiging;
  • Vermijd chemische bestrijding: agressieve chemicaliën beschadigen mogelijk de schors en ziekten worden niet uitgeslagen door lichenen.

Observatie en onderhoudstips

Voer jaarlijks een inspectie uit op beschadigde schors en tekenen van stress. Voor jonge bomen kun je korstmos voorzichtig borstelen en de omgeving controleren. Voor volwassen bomen is het vaak beter lichenen te laten zitten en te focussen op snoeien en doorlatendheid van de kroon.

Wanneer een expert inschakelen

Raadpleeg een gecertificeerde boomverzorger als tekenen van achteruitgang of ongewone schimmel aanwezig zijn langs de stam. Een professional kan de structuur van de takken beoordelen en advies geven over onderhoud of ingrepen.

In de tuin en op bomen met korstmos op takken kun je kiezen voor behoud en onderhoud, en de gezondheid van de boom centraal zetten. Als je twijfelt over de juiste aanpak, vraag advies aan een vakman.